maandag 11 januari 2010









Tomettes.

In Frankrijk worden de oude terra-cotta vloertegels
tomettes genoemd. In Nederland zijn er vergelijkbare estrikken. Tomettes zijn er vierkant , rechthoekig zoals in Toscane en 6-hoekig (hexagonaal). De kleur is meestal oranje tot rood. De afmetingen vaak 16x16 cm , maar er zijn er natuurlijk ook van 15x15 en van ongeveer 16x ongeveer 16. In ons huis liggen er van 16x17. Dat wil dus zeggen dat er zijn van 15,7x16,2 maar ook net zo makkelijk van 16,2x17,1 Het leggen van de tomettes is dus een geduld-werkje. Eerst uit-sorteren op maat zodat er in de rij tenminste allemaal tomettes liggen met dezelfde breedte. Let er wel op dat het in de lengte ook goed uitkomt , want er moet een mooi kruisverband (patroon) ontstaan. Behoorlijk irritant aan deze oude handvorm tegels is dat ze ook niet precies vierkant zijn. Daarbij komt nog dat de dikte bij deze tomettes ook verschillend is.
En om het nog gemakkelijker te maken , vind ik hier en daar bolle en holle tomettes! Een eeuw later werd het produktie-proces jammer genoeg geautomatiseerd en verdween het eigenzinnige karakter van de tomettes. Deze tegels kenmerken zich door de vlakke vorm en de dieprode kleur. De oudste tomettes zijn bijna oranje van kleur.


Bij ons vonden wij de tomettes nog in een bed van leem gelegd. Met een bed bedoel ik een laag aangestampte en gelukkig inmiddels opgedroogde modder van 10 tot 15 cm dik. Leem is een prachtig natuurlijk materiaal. Voor de produktie van leem is geen energie nodig. (voor de produktie van cement is, naar ik begrepen heb, in Begië, een hoeveelheid energie nodig die gelijk is aan het verwarmen van 700.000 huishoudens!) Met leem en steentjes moet het mogelijk zijn om een sterke vloer te maken. Nu werk ik nog met cement en beton als vloer voor de tomettes , maar dat gaat in de toekomst veranderen; LEEM !
Overigens, cement bestaat pas sinds 1824 is is niet uitgevonden door zoals wij dachten Jean Pierre Cement , maar door een Brit Joseph Aspdin.
Nu begrijpt u ook waarom al onze eeuwenoude muren opgetrokken zijn met stenen en leem.

Op de foto's ziet u dat de tomettes tegen elkaar aan liggen. Dit is ook de enige originele en goede manier.
Door de ongelijke vorm van de tegeltjes, is de verleiding groot om de tomettes met een voeg van 1 cm te leggen , werkt een stuk makkelijker, maar doe het niet! , want het resultaat ziet er niet uit. Blijf liever geduldig puzzelen of haal er een intelligent familielid bij!

bovenste foto: voorbeeld van het verkeerd (scheef) leggen van tomettes.
tweede foto: precies dezelfde tomettes maar dan in een rechte lijn gelegd
derde foto: stapeltje bolle tomettes.
vierde foto: tomettes op beton. (met milieu-foute-cement-specie vastgezet)
vijfde foto:de oudste tomettes en de oudste slippers.
foto 6: detail van de oudste tomettes.(pootafdruk van een dier?)
foto 7: iets nieuwere schoenen met oude veters: de minder oude machinaal vervaardigde tomettes met een vlakke bovenkant hebben wij in de keuken gelegd.


zie ook: grenois.com